Νέα εγκύκλιος για την εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων

Νέα εγκύκλιος με οδηγίες για την εφαρμογή του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων από δήμους και πολίτες ακινήτων που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του, εξέδωσε το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ο κανονισμός αποσκοπεί στην αύξηση της ανθεκτικότητας και στην ενίσχυση του βαθμού πυρασφαλείας των ακινήτων που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων. Στόχος είναι η προστασία της ζωής και της υγείας του κοινού, του φυσικού περιβάλλοντος και των δασικών οικοσυστημάτων, καθώς και των ακινήτων με περιορισμό της συμβολής τους στην μετάδοση της φωτιάς. Σημαντικός παράλληλα στόχος του κανονισμού είναι η ενημέρωση, η ευαισθητοποίηση και η προετοιμασία του κοινού για την αντιμετώπιση κινδύνων από δασικές πυρκαγιές, οι οποίοι έχουν ενταθεί λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Διαβάστε παρακάτω τα βασικότερα στοιχεία του κανονισμού (περίληψη) και της νέας εγκυκλίου με την οποία θα πρέπει οι μηχανικοί να συντάσσουν το σχετικό έντυπο αξιολόγησης ενός ακινήτου που βρίσκεται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων καθώς και την τεχνική έκθεση. 

Πεδίο εφαρμογής
Ο κανονισμός αφορά σε δομημένα ακίνητα που βρίσκονται μέσα σε δάση, δασικές εκτάσεις, περιαστικό πράσινο, κηρυγμένες δασωτέες, αναδασωτέες και χορτολιβαδικές εκτάσεις, καθώς και σε ακτίνα τριακοσίων (300) μέτρων από τα όρια των εκτάσεων αυτών. Αφορά επίσης κτίσματα εντός πάρκων και αλσών πόλεων και οικιστικών περιοχών. Διευκρινίζεται επίσης ότι ο κανονισμός δεν εφαρμόζεται σε καλλιεργούμενες εκτάσεις, ούτε στην περίπτωση που υπάρχει εντός αυτών κτίσμα βοηθητικής χρήσης για την αποθήκευση εξοπλισμού, εργαλείων και υλικών που απαιτούνται για την εξυπηρέτηση γεωργικής δραστηριότητας.
Διαδικασία μελέτης
Η αξιολόγηση της επικινδυνότητας των ακινήτων γίνεται βάσει έξι ομάδων κριτηρίων και για την περιοχή επιρροής του ακινήτου, αποτυπώνεται δε στο Έντυπο αξιολόγησης επικινδυνότητας από το οποίο προκύπτει η κατάταξή του (χαμηλή, μέση, υψηλή και ιδιαίτερα υψηλή). Στον κανονισμό υφίστανται στοιχεία, σύνδεσμοι και παραρτήματα για τη διευκόλυνση του έργου των συντακτών της αξιολόγησης. Το έντυπο αξιολόγησης συντάσσεται άπαξ και επανασύνταξή του απαιτείται μόνο στην περίπτωση που τροποποιηθούν οι παράμετροι που λήφθηκαν υπόψη κατά την αξιολόγηση (όπως για παράδειγμα τυχόν αλλαγή στο πλάτος της οδού πρόσβασης στο ακίνητο, προσθήκη σημείου υδροληψίας πυροσβεστικού οχήματος, δόμηση νέων κτιρίων στα όμορα ακίνητα κλπ)
Η διαδικασία μελέτης κατά τις προβλέψεις του κανονισμού, περιλαμβάνει τρία στάδια:

• την αξιολόγηση της επικινδυνότητας του ακινήτου,
• τη σύνταξη τεχνικής έκθεσης μέτρων και ενεργειών, καθώς και τη
• δήλωση εφαρμογής τους από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου

Ποιοι συντάσσουν το Έντυπο αξιολόγησης
Το Έντυπο αξιολόγησης συντάσσεται από μηχανικούς (τοπογράφους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, μηχανολόγους μηχανικούς, μηχανικούς περιβάλλοντος, κ.λ.π,) καθώς και δασολόγους, γεωπόνους ή γεωτεχνικούς επιστήμονες.
Κατ’ εξαίρεση των ανωτέρω, στην περίπτωση οικισμών, οριοθετημένων ή μη και οικιστικών πυκνώσεων που περιβάλλονται στο σύνολό τους από δασικές, χορτολιβαδικές, αναδασωτέες και λοιπές εκτάσεις, η αξιολόγηση της επικινδυνότητας συντάσσεται για το σύνολο του οικισμού, σε ένα ενιαίο έντυπο, με μέριμνα του αρμόδιου ΟΤΑ.
​Τεχνική έκθεση 
Η τεχνική έκθεση, περιλαμβάνει την περιγραφή του ακινήτου και τον καθορισμό των προληπτικών μέτρων. 
Ποιοι υπογράφουν την τεχνική Έκθεση
Η τεχνική έκθεση συντάσσεται από μηχανικούς που έχουν δικαίωμα υπογραφής μελετών πυροπροστασίας κατά τις προβλέψεις του π.δ 99/2018 (Α’ 187) «Ρύθμιση του επαγγέλματος του μηχανικού με καθορισμό των επαγγελματικών δικαιωμάτων για κάθε ειδικότητα» (πολιτικοί μηχανικοί, αρχιτέκτονες μηχανικοί, μηχανολόγοι μηχανικοί, ηλεκτρολόγοι μηχανικοί, αγρονόμοι τοπογράφοι μηχανικοί, χημικοί μηχανικοί, μηχανικοί μεταλλείων και μεταλλουργοί μηχανικοί, ναυπηγοί μηχανικοί, μηχανικοί παραγωγής και διοίκησης).
Το έντυπο αξιολόγησης και η τεχνική έκθεση δύναται να συνταχθούν από τον ίδιο τεχνικό επιστήμονα ή από διαφορετικούς. Σε κάθε όμως περίπτωση συνιστούν αλληλένδετα έγγραφα το περιεχόμενο των οποίων πρέπει να συγκλίνει. Η τεχνική έκθεση συντάσσεται και αυτή μία φορά, επανυποβάλλεται όμως επικαιροποιημένη στην περίπτωση τροποποίησης, είτε του εντύπου αξιολόγησης επικινδυνότητας, είτε του περιεχομένου της και των στοιχείων που περιλαμβάνει (π.χ προσθήκη νέου κτίσματος στο ακίνητο ή επέκταση υφισταμένου).

Αναλυτικά η τεχνική έκθεση περιλαμβάνει:
Α. περιγραφή:
- του ακινήτου, με ιδιαίτερη αναφορά στη θέση του ως προς τη δασική, αναδασωτέα, κ.λ.π έκταση και στα κρίσιμα σημεία του εντύπου αξιολόγησης που οδήγησαν στην κατάταξή του από πλευράς επικινδυνότητας,
- του ή των κτισμάτων εντός του ακινήτου, με αναφορά στα γεωμετρικά τους χαρακτηριστικά, τα δομικά τους στοιχεία και υλικά,
- του περιβάλλοντος χώρου, των κατασκευών (θέση και υλικά) και εγκαταστάσεών του, καθώς και του είδους, μεγέθους και θέσης των φυτών,
- των γειτονικών ιδιοκτησιών, τυχόν κτισμάτων εντός αυτών και του περιβάλλοντος χώρου τους κατά τα ανωτέρω,
- κάθε άλλου στοιχείου κρίσιμου και συναφούς με το αντικείμενο του κανονισμού.
Β. καθορισμό:
- των απαιτούμενων προληπτικών μέτρων, μέτρων παθητικής πυροπροστασίας και μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, καθώς και τυχόν συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες για το σχέδιο
προετοιμασίας εκκένωσης,
- των εργασιών και ενεργειών που πρέπει να γίνουν στην περίπτωση ακινήτων με υφιστάμενα κτίρια για την τήρηση των ανωτέρω προβλεπόμενων μέτρων,
- των κατά περίπτωση απαιτούμενων διοικητικών πράξεων εκτέλεσης οικοδομικών εργασιών του άρθρου 28 του ν.4495/17, όπως ισχύει.
και συνοδεύεται από σχέδιο κάτοψης του ακινήτου όπου αποτυπώνονται τα απαραίτητα στοιχεία, όπως ενδεικτικά, οι θέσεις των κτισμάτων κύριας και βοηθητικής χρήσης, η πρόσβαση στο ακίνητο, οι ζώνες προστασίας, οι θέσεις και αποστάσεις των δέντρων, οι αποστάσεις των όμορων κτιρίων, κ.λ.π

Υποχρεώσεις του ιδιοκτήτη 
Μετά τη σύνταξη του εντύπου αξιολόγησης επικινδυνότητας και της τεχνικής έκθεσης και την υποβολή τους στο ειδικό πληροφοριακό σύστημα και μεταβατικά στον οικείο δήμο, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται για κάθε έτος πριν την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου να υποβάλει στο πληροφοριακό σύστημα ή τον δήμο, την υπεύθυνη δήλωση λήψης των μέτρων και συμμόρφωσης με την τεχνική έκθεση. Διευκρινίζεται ότι η τεχνική έκθεση, το έντυπο αξιολόγησης επικινδυνότητας και η δήλωση εφαρμογής των μέτρων πυρασφαλείας αφορούν στο σύνολο του ακινήτου (κτίρια και περιβάλλων χώρος) και υποβάλλονται μία φορά για το σύνολο αυτού, ανεξαρτήτως ύπαρξης τυχόν διηρημένων ιδιοκτησιών.
Τι άδεια απαιτείται
Επισημαίνεται ότι διοικητική πράξη εκδίδεται μόνο για τις εργασίες εκείνες που είναι οικοδομικής φύσεως (επί τω πλείστον εργασίες που προβλέπονται στις απαιτήσεις παθητικής και ενεργητικής πυροπροστασίας) εφόσον δεν εμπίπτουν στις εργασίες του άρθρου 30 του ν.4495/17, για τις οποίες δεν απαιτείται οικοδομική άδεια ούτε έγκριση εργασιών δόμησης μικρής κλίμακας. Σε ότι αφορά στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων όπως καθαρισμό παρεδαφιαίας βλάστησης,
υπορόφου, κοπή κλάδων ιστάμενων δέντρων, δεν απαιτείται καμία άδεια ή έγκριση

​Μέτρα
Για τη φετινή αντιπυρική περίοδο έτους 2024, στα ακίνητα του πεδίου εφαρμογής με υφιστάμενα κτίρια εφαρμόζονται μόνο τα μέτρα προληπτικής πυροπροστασίας, δηλαδή:
α) εξασφάλιση καθαρής από καύσιμες ύλες πρόσβασης στο ακίνητο,
β) τακτικός καθαρισμός ο οποίος περιλαμβάνει τακτικό κλάδεμα και καθαρισμό δένδρων και θάμνων από τυχόν υπάρχοντα ξερά, αραίωμα της μη ανθεκτικής στη φωτιά δενδρώδους βλάστησης, κοπή κλαδιών που εφάπτονται ή βρίσκονται σε μικρή απόσταση από τα εξωτερικά δομικά στοιχεία του κτιρίου, καθαρισμός εδάφους (πευκοβελόνες), κούρεμα χόρτων, τακτικός έλεγχος και συντήρηση του αρδευτικού συστήματος, καθαρισμός στεγών και υδρορροών από καύσιμες ύλες.
γ) μεταφορά υλικών που τυχόν αποθηκεύονται ελεύθερα στο ακίνητο, όπως απορρίμματα, καυσόξυλα, δοχεία με καύσιμα, χρώματα κ.λ.π σε κλειστό χώρο ή πυράντοχο ερμάριο.
δ) σύνταξη από τον ή τους ιδιοκτήτες του ακινήτου του σχεδίου προετοιμασίας εκκένωσης, δηλαδή μίας λίστας ελέγχου και ενεργειών που θα αυξήσει τον βαθμό ετοιμότητας σε περίπτωση συμβάντος πυρκαγιάς, στην οποία καταγράφονται οι απαραίτητες ενέργειες πριν την εκκένωση του κτιρίου, καθώς και ο τρόπος διαφυγής των χρηστών από το ακίνητο σε ασφαλές μέρος. Στην περίπτωση ακινήτων με περισσότερες της μίας ιδιοκτησίες το σχέδιο προετοιμασίας εκκένωσης συντάσσεται από το σύνολο των συνιδιοκτητών και αναρτάται σε εμφανές σημείο για την ενημέρωση ενοίκων και κοινού.
ε) σχεδιασμός των περιμετρικών ζωνών προστασίας, δηλαδή των τριών επιπέδων διαβαθμισμένης προστασίας γύρω από κτίριο όπου γίνεται διαδοχική μείωση των καύσιμων υλών όσο πλησιάζουμε σε αυτό.
Έλεγχοι 
Οι έλεγχοι διενεργούνται μέσα στην αντιπυρική περίοδο δειγματοληπτικά, σε ποσοστό ανάλογο της επικινδυνότητας του ακινήτου και αφορούν αποκλειστικά στη διαπίστωση της τήρησης των μέτρων της τεχνικής έκθεσης όπως δηλώθηκαν από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου. Οι τριμελείς επιτροπές αποτελούνται από έναν δασολόγο ή γεωπόνο, έναν μηχανικό και έναν ακόμα υπάλληλο του Τμήματος Πολιτικής προστασίας της Περιφέρειας. Στην περίπτωση που οι δήμοι δεν διαθέτουν το σύνολο των εν λόγω ειδικοτήτων, στην επιτροπή μπορούν να οριστούν υπάλληλοι άλλης ειδικότητας σχετικής όμως με το αντικείμενο του κανονισμού, που υπηρετούν σε άλλες υπηρεσιακές μονάδες: Τεχνική υπηρεσία, υπηρεσία Περιβάλλοντος – Πολιτικής Προστασίας, υπηρεσία Δόμησης.

Αρμοδιότητες Δασικών Υπηρεσιών
Όπως προαναφέρθηκε, ο Κανονισμός του θέματος θεσπίστηκε για λόγους ασφάλειας και προστασίας των κατοίκων, των εργαζομένων και των επισκεπτών ακινήτων που βρίσκονται εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων στην περίπτωση δασικών πυρκαγιών και για τον περιορισμό της συμβολής των ακινήτων αυτών στην εξάπλωση τυχόν συμβάντος πυρκαγιάς προκειμένης της προστασίας των δασών και των οικοσυστημάτων τους. Στο πλαίσιο αυτό, για την εκτέλεση των απαιτούμενων κατά τις διατάξεις του κανονισμού εργασιών σε ακίνητα εντός σχεδίου περιοχών ή εντός οικισμών, οριοθετημένων ή μη, ή εκτός σχεδίου με κτίσματα έχοντα ανεγερθεί με οικοδομική άδεια (περιπτώσεις της παρ. 7 του άρθρου 3 ν. 998/79, όπως ισχύει), δεν απαιτείται καμία έγκριση από την οικεία Δασική Υπηρεσία. Έγκριση από την οικεία Δασική Υπηρεσία απαιτείται στις περιπτώσεις κτισμάτων που βρίσκονται εντός πάρκων και αλσών πόλεων και οικιστικών περιοχών που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία (παρ. 4 και 5 άρθρου 58 ν. 998/79, όπως ισχύει), κτισμάτων ανεγερθέντων μετά από σχετική έγκριση εντός εκτάσεων που προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία (άρθρο 45 ν.998/79, όπως ισχύει) καθώς και επί της πρότασης σχεδιασμού από τους ΟΤΑ των περιμετρικών ζωνών προστασίας του άρθρου 4 του κεφαλαίου δεύτερου του κανονισμού σε οικισμούς και οικιστικές πυκνώσεις (κεφάλαιο
ΣΤ του ν. 4685/2020, όπως ισχύει). Είναι προφανές ότι απαγορεύεται η καταπάτηση εκτάσεων προστατευόμενων από τις ειδικές διατάξεις της δασικής νομοθεσίας και ότι πάσης φύσεως κτίσματα, κατασκευές και εγκαταστάσεις μόνιμου ή
προσωρινού χαρακτήρα κατεδαφίζονται υποχρεωτικά κατά τις προβλέψεις του άρθρου 67 α του ν.998/79, όπως ισχύει και στους παραβάτες, εργολάβους, υπεργολάβους, κατασκευαστές και εντολείς τους επιβάλλονται οι κυρώσεις του άρθρου 71 του ίδιου νόμου.

Μεταβατικές διατάξεις - Προθεσμία εκπόνησης αξιολόγησης - Προθεσμία λήψης μέτρων 
Λαμβάνοντας υπόψη αιτήματα δήμων και των πολιτών και προκειμένου να παρασχεθεί επαρκής χρόνος για την βέλτιστη υλοποίηση των προβλεπόμενων στον Κανονισμό πυροπροστασίας ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων εκδόθηκε τροποποίηση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης για την παράταση των προθεσμιών υποβολής των στοιχείων ως εξής:
α) η εκπόνηση της αξιολόγησης της επικινδυνότητας και υποβολή τεχνικής έκθεσης, έως 10/05/2024 - > Δόθηκε παράταση μέχρι 31/5/2024 με το άρθρο 136 του Νόμου 5106 (ΦΕΚ Α’ 63 / 01-05-2024) στην έναρξη λειτουργίας του Εθνικού Μητρώου της υπεύθυνης δήλωσης καθαρισμού των οικοπέδων και της ειδικής φόρμας καταγγελιών.
β) η λήψη μέτρων και υποβολή δήλωσης του ιδιοκτήτη έως την 10/06/2024,
γ) για τους οικισμούς, οι ΟΤΑ ολοκληρώνουν το έντυπο αξιολόγησης της επικινδυνότητας και την τεχνική έκθεση ως προς τη διαμόρφωση άκαυστης ζώνης και τυχόν διαβάθμιση αυτής περιμετρικά των ορίων του οικισμού έως την 26η/05/2024.
Οι επιτροπές ελέγχων, με τη δυνατότητα σύνθεσης που περιγράφεται στην ανωτέρω ενότητα, θα διενεργήσουν τους δειγματοληπτικούς ελέγχους των ακινήτων εντός της αντιπυρικής περιόδου και σε κάθε περίπτωση μετά τις ως άνω καταληκτικές ημερομηνίες υποβολής των υπεύθυνων δηλώσεων των ιδιοκτητών.

***Παρατάθηκε η καταληκτική ημερομηνία υποβολής υπεύθυνης δήλωσης ως προς την εκπλήρωση των υποχρεώσεων πυροπροστασίας από 31η Μαΐου 2024 σε 30η Ιουνίου 2024.

Ειδική εφαρμογή από την ERGOCAD για μηχανικούς 

Για την διευκόλυνση των εμπλεκομένων τεχνικών επιστημόνων που επιθυμούν να συντάξουν εύκολα και γρήγορα το Έντυπο αξιολόγησης καθώς και την τεχνική έκθεση, αναπτύξαμε μία ειδική εφαρμογή η οποία λαμβάνει υπόψη τις διατάξεις του Κανονισμού Πυροπροστασίας Ακινήτων εντός ή πλησίον δασικών εκτάσεων.
Η εφαρμογή αυτή περιλαμβάνει αυτόματη δημιουργία του εντύπου αξιολόγησης ​που μπορεί να συνταχθεί από μηχανικούς (τοπογράφους, αρχιτέκτονες, πολιτικούς μηχανικούς, μηχανολόγους μηχανικούς, μηχανικούς περιβάλλοντος κ.λπ.), καθώς και δασολόγους, γεωπόνους ή γεωτεχνικούς επιστήμονες. 
Παράλληλα παρέχει τη δυνατότητα σύνταξης της τεχνικής έκθεσης η οποία χρειάζεται να περιλαμβάνει:

• την περιγραφή του ακινήτου, με ιδιαίτερη αναφορά στη θέση του ως προς τη δασική, αναδασωτέα κ.λπ. έκταση και στα κρίσιμα σημεία του Εντύπου Αξιολόγησης που οδήγησαν στην κατάταξή του από πλευράς επικινδυνότητας,
• τον καθορισμό, μεταξύ άλλων, των απαιτούμενων προληπτικών μέτρων, μέτρων παθητικής πυροπροστασίας και μέσων ενεργητικής πυροπροστασίας, καθώς και τυχόν συστάσεις προς τους ιδιοκτήτες για το σχέδιο προετοιμασίας εκκένωσης.

Από τα πεδία παρακάτω μπορείτε να βρείτε πληροφορίες σχετικά με την εφαρμογή ERGOCAD APPS ΔΑΣΙΚΑ, Πυροπροστασία ακίνητων εντός η πλησίον δασικών εκτάσεων καθώς και σύνδεσμο αναλυτικά με τον Κανονισμό!

ERGOCAD APPS ΔΑΣΙΚΑ

ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ ΔΑΣΙΚΩΝ

ΝΕΑ ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 19/4/24